Nepal UK
दमौली, तनहुँ — तनहुँमा एक व्यक्तिमा जापानिज इन्सेफलाइटिसको संक्रमण पुष्टि भएपछि लामखुट्टेबाट सर्ने यस भाइरसको फैलावट रोक्न तत्काल जनस्वास्थ्यका उपायहरू अपनाइएको छ। भिमाद नगरपालिका-२ का एक ८० वर्षीय पुरुषमा चितवनको मेडिकल कलेजमा परीक्षण गर्दा उक्त रोगको संक्रमण देखिएको हो।
जनस्वास्थ्य कार्यालय तनहुँले संक्रमणको पुष्टि गर्दै बिरामीको उपचार भइरहेको जनाएको छ। एक सक्रिय कदमका रूपमा, कार्यालय प्रमुख अमर दवाडीको नेतृत्वमा एक टोली उक्त वडामा पुगेको छ जहाँ सम्पर्क परीक्षण र समुदायस्तरमा जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको छ। यस पहलको उद्देश्य कुनै पनि सम्भावित अतिरिक्त केसहरू पत्ता लगाउनु र स्थानीय बासिन्दालाई रोकथामका उपायबारे शिक्षित गराउनु हो।
बढ्दो जनस्वास्थ्य चुनौती
तनहुँको यो एकल केस नेपालले सामना गरिरहेको वृहत्तर जनस्वास्थ्य चुनौतीको एक हिस्सा हो, विशेष गरी मनसुनको मौसममा। हालैका स्वास्थ्य प्रतिवेदनअनुसार, पछिल्लो तीन महिनामा मात्रै जापानिज इन्सेफलाइटिसका कारण कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको छ, जसले यो रोग चिन्ताको विषय बनेको देखाउँछ। स्वास्थ्यकर्मीहरूले केही ग्रामीण क्षेत्रमा जनचेतनाको कमी र स्वास्थ्य सुविधामा सीमित पहुँचका कारण रोगको फैलावट अझ बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
जापानिज इन्सेफलाइटिस एक भाइरल रोग हो जसले मस्तिष्क र केन्द्रीय स्नायु प्रणालीलाई संक्रमित गर्छ। मुख्यगरी 'क्युलेक्स' प्रजातिका लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने यस रोगका लक्षणहरूमा उच्च ज्वरो, टाउको दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने र मानसिक असन्तुलन पर्दछन्। गम्भीर अवस्थामा यसले पक्षाघात, मस्तिष्कमा क्षति र मृत्युसमेत निम्त्याउन सक्छ। स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूले प्रारम्भिक पहिचान र चिकित्सकीय हस्तक्षेप जीवन बचाउनका लागि महत्वपूर्ण हुनेमा जोड दिएका छन्।
मनसुनी वर्षाले लामखुट्टेका लागि उपयुक्त प्रजनन स्थल सिर्जना गर्ने हुँदा स्वास्थ्य अधिकारीहरूले बासिन्दाहरूलाई सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्। यस रोगबाट बच्ने उत्तम उपायहरूमा सुत्दा झुल प्रयोग गर्ने, लामो बाहुला भएको कपडा लगाउने र लामखुट्टे भगाउने औषधि (रिपेलेन्ट) प्रयोग गर्ने पर्दछ। खोप उपलब्ध र अति प्रभावकारी भए पनि, सार्वजनिक चेतना र निरन्तर रोकथाम व्यवहार जोखिममा रहेका व्यक्तिहरू, विशेष गरी वृद्धवृद्धा र बालबालिकाहरूको सुरक्षाका लागि महत्वपूर्ण छन्। (रासस)
