बेलायतमा जङ्क फुड विज्ञापनमा कडा प्रतिबन्ध : बाल मोटोपना घटाउने लक्ष्य

लन्डन । बेलायतमा सोमबारदेखि लागू भएको नयाँ नियमअनुसार दिउँसोको समयमा जङ्क फुडका टिभी तथा अनलाइन विज्ञापनहरूमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइएको छ । बेलायत सरकारले यसलाई बाल्यकालीन मोटोपनासँग जुध्नका लागि 'विश्वकै अग्रणी कदम' का रूपमा व्याख्या गरेको छ ।

यो प्रतिबन्धले चिल्लो पदार्थ, नुन वा चिनीको मात्रा उच्च भएका उत्पादनहरूका विज्ञापनहरूलाई लक्षित गरेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार, यसले प्रत्येक वर्ष बच्चाहरूको आहारबाट उल्लेखनीय मात्रामा क्यालोरीहरू हटाउने अपेक्षा गरिएको छ । साँझ ९ बजेअगावै प्रसारण हुने यस्ता विज्ञापनहरू रोक्ने यो कदमले मोटोपनाबाट प्रभावित बच्चाहरूको सङ्ख्या २० हजारले घटाउने अनुमान मन्त्रालयले गरेको छ ।

यो नियमको कार्यान्वयन पहिलोपटक सन् २०२४ को डिसेम्बरमा घोषणा गरिएको थियो । यसमा पूर्व-प्याकेज गरिएका वस्तुहरू जस्तै मिल्कशेक, तयारी कफी र मीठा दहीयुक्त पेय पदार्थहरू समावेश छन् । साथै, स्थानीय अधिकारीहरूलाई विद्यालयबाहिर फास्ट फुड पसलहरू स्थापना गर्न रोक्ने अधिकार पनि प्रदान गरिएको छ ।

सरकारको तर्क छ कि विज्ञापनहरूले बच्चाहरूलाई कम उमेरदेखि नै जङ्क फुडप्रति आकर्षित गर्दै मोटोपना तथा यससँग सम्बन्धित रोगहरूको जोखिम बढाउँछन् । इङ्गल्यान्डमा प्राथमिक विद्यालय सुरु गर्ने पाँच वर्ष उमेरका २२ प्रतिशत बच्चाहरू अधिक तौल वा मोटोपनाबाट ग्रसित छन्, जुन माध्यमिक विद्यालय पुग्दा झन् बढ्दै जान्छ । अधिकारीहरूका अनुसार, सामान्यतया पाँचदेखि नौ वर्ष उमेरका बच्चाहरू जङ्क फुड सेवनका कारण दाँतसम्बन्धी समस्याका लागि बेलायतका अस्पतालहरूमा भर्ना हुने गरेका छन् ।

'राति ९ बजेअगावै जङ्क फुडका विज्ञापनहरू प्रतिबन्धित गरेर अस्वास्थ्यकर खानाहरूको अत्यधिक प्रदर्शन हटाउँदैछौँ,' स्वास्थ्य मन्त्री एश्ले डाल्टनले विज्ञप्तिमार्फत भनेकी छन् । उनले यो कदम राज्यद्वारा वित्त पोषित राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा (एनएचएस) लाई रोग रोकथामका साथै उपचारमा केन्द्रित गर्ने रणनीतिको हिस्सा भएको बताउँदै मानिसहरूले स्वस्थ जीवन बिताउन सकून् भन्ने उद्देश्य रहेको उल्लेख गरेकी छन् ।

ओबेसिटी हेल्थ एलायन्सकी कार्यकारी निर्देशक क्याथरिन जेनरले यो कदमलाई बच्चाहरूलाई स्वास्थ्यलाई हानि पुर्याउने अस्वास्थ्यकर खाना तथा पेय पदार्थका विज्ञापनबाट जोगाउने दिशामा स्वागतयोग्य र लामो समयदेखि प्रतीक्षित विषय भएको बताएकी छन् । यसैगरी, परोपकारी संस्था 'मधुमेह बेलायत' ले पनि विज्ञापन प्रतिबन्धलाई सकारात्मक रूपमा ग्रहण गरेको छ ।

यो नियमले बाल स्वास्थ्य सुधारमा महत्वपूर्ण योगदान दिने अपेक्षा गरिएको छ, जसले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्य प्रणालीमा बोझ घटाउने विश्वास गरिएको छ ।